Manastir Jazak

Manastir Jazak osnovan je 1736-41. godine ktitorstvom priložnika žitelja Novog Sada, Baje, Osijeka, Šida i Šašinaca. Manastir je podizan uz pomoć kaluđera iz manastira Starog Jaska koji se nalazio na kilometar od današnjeg i bio je posvećen Vavedenju Presvete Bogorodice. Prema predanju manastir Stari Jazak podigao je despot Jovan Branković. Godine 1705. u manastir su iz Nerodimlja prenete mošti svetog cara Uroša. Godine 1744. odlukom bečkih vlasti o redukciji srpskih manastira, ovaj do tada ženski manastir je ukinut, inventar je prenet u novi manastir, crkva je zatvorena, a konaci su srušeni.

Novi manastir građen je od 1736. do 1758. godine, sa crkvom i konacima koji sadrže tradicionalne elemente starih srpskih stilova gradnje. Godine 1803. godine završeno je zidanje baroknog zvonika. Između 1926. i 1930. godine, za vreme Valerijana Pribićevića, izvršena je generalna rekonstrukcija manastira.

U Drugom svetskom ratu manastir je opljačkan, a konaci spaljeni. Manastir je obnovio Pokrajinski zavod za zaštitu spomenika kulture, a veći deo bogate manastirske riznice vraćen je 1946. godine iz Zagreba u Beograd u Muzej srpske pravoslavne crkve, gde se i danas čuva. O manastiru Jazak danas brine sestrinstvo.

Manastirska crkva, Silaska Sv. Duha, građena je u stilu poznomoravske arhitekture, od koga odudara visok barokni toranj zvonika. Ikonostas sa pozlaćenom i bojenom rezbarijom, barokno rokajnih formi delo je Dimitrija Bačevića i njegovih pomoćnika Teodora Kračuna i Dimitrija Popovića. Ikonostas je urađen 1769. godine.

Konaci manastira Jazak podignuti su između 1739. i 1761. godine. Konaci su dobar primer fruškogorskog nasleđa druge polovine XVIII veka i nisu pretrpeli bitne promene.