MANASTIR ĐIPŠA (DIVŠA)

Manastirska crkva posvećena Prenosu moštiju Sv. Nikole, sagrađena je u duhu tradicionalne srpske arhitekture i po tipu pripada građevinama nastalim nakon obnove Pećke patrijaršije (1557). Osnova crkve je krstoobrazna sa poligonalnom apsidom i širokim osmostranim kubetom.

Najraniji pomen manastira Đipša potiče iz rukopisnog četvorojevanđelja s kraja XV i početka XVI veka. U opisu fruškogorskih manastira iz 1753. godine zabeleženo je da je manastir osnovao srpski despot Jovan Branković krajem XV veka. Prvi pouzdani podaci nalaze se u turskim dokumentima iz druge polovine XVI veka. Početkom XVIII veka Đipša je zabeležena kao metoh manastira Kuveždina. Stara manastirska crkva obnovljena je 1744. godine ktitorstvom Petra Jovanovića iz Novog Sada. Najobimnije građevinske promene na crkvi izvedene su 1764. godine ktitorstvom pustinožitelja Mateja. Tada je dozidana nova priprata, kapela i zvonik sa zapadne strane. Drvorezbarski radovi na ikonostasu urađeni su 1751, a ikone je slikao zograf Teodor Stefanović Gologlavac od 1753. do 1754. godine.

U Drugom svetskom ratu manastir je teško oštećen: konaci su spaljeni, krov na crkvi je srušen.

U poslednjim decenijama XX i u prvim godinama XX veka izvedeni su opsežni konzervatorsko-resturatorski radovi. Obnovljena je crkva, ponovo izidan zvonik, a konačan izgled manastirskog kompleksa je zaokružen 2007. godine kada je završeno zapadno krilo konaka.